Kiezen is verliezen
- Danique Castenmiller

- 26 jun
- 7 minuten om te lezen
Toch?
Spanje - 7 mei 2026
35.000 keer per dag
Wist je dat we gemiddeld 35.000 keuzes per dag maken? Ik vond dit eerlijk gezegd behoorlijk shocking toen ik het voor het eerst las. Want ik dacht direct: maar ik ben helemaal niet zo bewust bezig met kiezen de hele dag? En dat klopt. Want verreweg de meeste van die keuzes maken we volledig automatisch. Of je je linker- of rechterschoen eerst aantrekt, welke kant je op kijkt als je de straat oversteekt, of je koffie of thee zet als eerste in de ochtend. Dat doet je brein voor je. Op de automatische piloot. En dat is maar goed ook, want anders zouden we al voor de lunch volledig uitgeput zijn.
Maar je hebt ook de bewuste keuzes. En dat zijn er véél minder. Toch kosten die een hoop energie. Zeker als het gaat om de keuzes die er echt toe doen. Werk, relaties, waar je woont, hoe je leeft. Denk aan ‘’Maak ik dit nog even af, of ga ik vast koken’’…’’Ga ik vanavond iets gezonds koken of toch iets makkelijks’’… ‘’Zal ik hem bellen of niet’’. Ons brein verbruikt bij het maken van dergelijke bewuste keuzes letterlijk glucose, net zoals je spieren dat doen bij fysieke inspanning. Er is zelfs een term voor wat er gebeurt als je te lang te veel keuzes maakt: decision fatigue. Je beslissingen worden slechter naarmate de dag vordert, simpelweg omdat je tank leegloopt. Rechters die vroeg op de dag vonnissen wijzen mildere straffen uit dan rechters die aan het einde van een lange zittingsdag aan de beurt zijn. Zo letterlijk werkt het.
En dan, als we dat allemaal weten, waarom vinden we het dan nog steeds zo moeilijk om te kiezen?

De keuze om even dat hoekje om te gaan,
Vejer de la Frontera, Mei 2026
Eindeloze twijfels
Dik 9 jaar geleden zat ik in een relatie. Een goede relatie, op papier. Hij was lief. Hij was er voor me. We hadden het goed samen. En toch… zat ik vast in de twijfels. Maandenlang. Ik voelde vanalles, maar ik kon het niet benoemen of begrijpen. Dus bleef ik maar analyseren. Misschien was ik gewoon te veeleisend? Misschien was dit nou eenmaal hoe het voelt als de verliefdheid overgaat? Misschien zou het vanzelf beter worden?
Ik praatte erover met vriendinnen. Ik schreef mijn gedachten op papier. Ik las alles wat los en vast zat over relaties. Ben zelfs naar een psycholoog gegaan omdat mijn twijfels mijn hele leven beïnvloede. Want ik wist überhaupt niet meer wat ik nou wilde in mijn leven. En ondertussen deed ik maar gewoon wat, omdat: ik-het-niet-meer-wist.
Achteraf begrijp ik wat er aan de hand was. Het verschil tussen je intuïtie en je ego (of: je hoofd dat vanuit angst praat) is namelijk niet altijd even duidelijk. Je intuïtie fluistert. Je ego schreeuwt. Je intuïtie zegt iets als: dit klopt niet. Je ego zegt: maar stel dat je het mis hebt. Stel dat je straks alleen bent. Stel dat je dit later spijt.
Het onderscheid? Je intuïtie voelt rustig, ook al is de boodschap moeilijk. Het zit laag in je lichaam, eerder in je buik dan in je hoofd. Het herhaalt zich, zonder drama. Je ego daarentegen is luid, onrustig, en draait vrijwel altijd om verlies of angst voor de toekomst.
Ik weet dus als geen ander hoe moeilijk het kan zijn om het onderscheid te maken tussen je ego en je intuïtie. Maar hoe train je jezelf om dat onderscheid beter te voelen? Dat kan eigenlijk alleen door te vertragen. Door je hoofd even tot rust te brengen, letterlijk. Een wandeling. Mediteren. Schrijven zonder doel. Want je intuïtie komt niet door harder na te denken. Die komt als je stopt met denken. Of eigenlijk, dan kan je dat zachte stemmetje eigenlijk pas horen.
Het werk waar ik maar bleef nadenken
Naast die relatie speelde er nog iets. Werk. Ik wist lang heel goed wat ik níet wilde. Dat voelde goed, dat ik dat al wist. Maar uiteindelijk wil je natuurlijk handelen naar hetgeen wat je wél wilde, om echt iets te veranderen waar ik niet gelukkig van werd. Maarja…wat ik wél wilde? Geen idee. Dus ik bleef nadenken. Wachten tot het duidelijk zou worden. Tot ik het zeker wist.
Intussen maakte ik toch keuzes. En regelmatig keuzes die die bij me pasten, maar die keuzes die veilig voelden. Financieel stabiel. Bekend terrein. De makkelijkste weg op dat moment. En de makkelijkste weg kan je best een tijdje dragen, ook ik. Maar als het niet is wat bij je past, kost het je op de lange termijn juist heel veel energie. Niet de energie van inspanning, maar de energie van weerstand. Het zachte gevoel van: dit is het toch niet. Dag in, dag uit. Ik weet nu dat die energie van weerstand één van de duurste dingen is die je jezelf kunt aandoen. Want het levert chronische stress op. En die kan heel veel schade aanrichten, zowel fysiek als mentaal.

Weekendje kamperen,
Parque nacional de Doñana, Mei 2026
Doen wat je deed, krijgen wat je kreeg
Er is een uitdrukking die ik zelf regelmatig als herinnering gebruik om te beseffen dat alleen IK dingen kan veranderen, namelijk: als je doet wat je deed, krijg je wat je kreeg. Hij staat dus ook niet geheel toevallig op de homepage van mijn website. Want zo simpel is het. Als je dezelfde keuzes blijft maken (ook al voel je dat ze je niet verder brengen), verandert er niks. Je blijft in hetzelfde patroon zitten. Dat patroon voelt veilig, want het is bekend. Maar veilig en goed zijn niet hetzelfde.
Iets nieuws kiezen is in het begin altijd intenser. Het vraagt meer van je. Er is meer onzekerheid. Je weet niet precies waar je uitkomt. Wat het je zal opleveren. Maar als het aansluit bij wie je bent, dan merk je dat ook. Niet meteen. Maar op de lange termijn zal je merken dat je niet zo snel op raakt. En dan kan je ook echt pas voelen of iets wel of niet voor jou klopt. Je zal soms toch echt de stoute schoenen aan moeten trekken om het anders te doen, om te kunnen voelen of iets goed is voor je of niet.
Want dacht je dat ik het niet spannend vond om een (in de basis) fijne relatie na twee jaar te beïndigen? Of dat ik besloot te emigreren naar Lanzarote? Of mijn baan in loondienst opzeggen om voor mezelf te beginnen from scratch? Je raad het al, zeven kleuren stront ;-).

Altijd kiezen voor de liefde,
Conil de la Frontera, April 2026
Niet kiezen is ook een keuze
Ik zal dus zeker niet beweren dat kiezen makkelijk is. Maar er is iets wat ik wel wil zeggen: de gedachte dat je 'geen keuze maakt’ door te blijven waar je bent, is een illusie. Want niet kiezen is ook een keuze! Je kiest er dan voor om te blijven. Om het zo te laten. Om te wachten. En daar is niets mis mee, als het een bewuste keuze is. Maar als je het doet uit angst, dan zal je ook de consequenties moeten dragen. Dat alles blijft zoals het is. Dus ook de dingen die je niet gelukkig maken.
We denken ook vaak dat keuzes zwart-wit zijn. Links of rechts. Dit of dat. Hem of niet. Dat werk of niks. Maar is dat zo? Filosoof Simone de Beauvoir schreef al dat vrijheid niet gaat over het kiezen uit vooraf bepaalde opties, maar over het creëren van nieuwe mogelijkheden. En dat vind ik wel wat zeggen! Want misschien is de vraag niet altijd ‘welke van de twee kies ik’, maar ‘bestaat er ook een derde weg die ik nog niet heb gezien?’ En dan loont het ook om verder te kijken dan alleen die gedachten. Namelijk, vanuit welke overtuigingen komen die gedachten, die opties en alles wat je tot nu toe in je hoofd kon bedenken. Want echt, er is ZOVEEL meer mogelijk dan jij nu kan bedenken!
We zijn dus geneigd om keuzes te framen als verlies: als ik dit kies, verlies ik dat. Maar wat als je het omdraait? Als ik dit kies, win ik dat. Als je kiest verlies je dus eigenlijk nooit iets. En als je niet kiest, kies je dus ook, voor stilstaan. En zelfs dat kan ik sommige gevallen een ‘goede’ keuze zijn.
Maak het jezelf makkelijker
Goed, even praktisch. Want ja, dat mag ook. Wat weten we vanuit onderzoek over hoe je keuzes beter kunt maken?
Ten eerste: maak de belangrijke keuzes niet als je moe of gestrest bent. Je decision fatigue is dan al hoog. Slaap er letterlijk een nacht over. Je stelt daarmee niks uit, maar besluit enkel om met een frisse blik in de ochtend (als je nog niet beïnvloed bent door vanalles en nog wat) naar de zaak te kijken.
Ten tweede: beperk de opties. Hoe meer keuzes, hoe verlamder je wordt. Dit heet de paradox of choice, beschreven door psycholoog Barry Schwartz. Meer opties leiden niet tot meer tevredenheid. Juist minder opties geven je rust. Het kan dan goed zijn al je opties eens uit te schrijven. En als je ze dan allemaal bij elkaar ziet staan, voel je vaak al beter welke opties ‘minder’ bij jou past. En dus ook wat wel.
Ten derde: luister naar je lichaam, niet alleen je hoofd. Merkbaar positieve energie bij het denken aan een optie is een belangrijk signaal. Spanning in je borst ook. Je lichaam weet soms al wat je hoofd nog aan het uitzoeken is. Lekker cliché, maar het is wel waar.
En tot slot: accepteer dat je nooit alle informatie hebt. De perfecte keuze bestaat niet. Wel de keuze die op dit moment, met wat je nu weet, het meest bij je past.
Keuzes maken blijft oefenen. Voor iedereen. Maar ik denk dat we teveel van onszelf vragen als we wachten op zekerheid voordat we kiezen. Die zekerheid komt er namelijk vaak pas ná de keuze. Niet ervoor. En als je nu denkt: ik herken dit wel, dat eindeloos twijfelen, die keuzes vanuit angst of gemak… dan is dat al iets. Bewustwording is de eerste stap. De tweede stap is leren luisteren naar wat er onder die twijfel zit. Wat je hoofd zegt. Wat je lijf zegt. En het verschil daartussen. En daarvoor mag je best even de tijd nemen, om te kunnen voelen wat voor jou het juiste is. Want vaak is het antwoord er al. Weet jij het al. Maar heb je alleen iets ruimte nodig om het te horen.

Een vrije dag,
Tarifa, April 2026
Herken je dit?
Dat je lang in twijfel zit en uiteindelijk toch kiest vanuit het bekende, het veilige? Of moeite hebt om je intuïtie te vertrouwen of überhaupt te horen? Ik hoor het graag in de reacties. Ik lees met je mee.
En wil je dit niet alleen uitzoeken, maar juist samen onderzoeken wat jou tegenhoudt om keuzes te maken die écht bij je passen? Dan kunnen we daar samen naar kijken in bijvoorbeeld het Inzicht Traject. Stuur me gerust een bericht als je er meer over wilt weten. Liever direct een gratis kennismaking inplannen van 30 minuten? Dat kan hie
Heb je andere vragen naar aanleiding van dit verhaal? Stuur me dan ook gerust een bericht!




Opmerkingen